Түркиядағы мектептерге шабуыл: Ауқымды кибероперация кезінде 3,8 мыңнан астам адам ұсталды

Түркияда мектептерге жасалған бірнеше шабуылдан кейін билік интернеттегі контентті қатаң бақылауға алды. Елдегі ауқымды кибероперация барысында агрессивті әрі арандатушылық материалдар таратты деген күдікпен 3 810 адам ұсталды, – деп хабарлайды Tiek.kz TRT Haber  арнасына сілтеме жасап.

Цифрлық кеңістіктегі бұл жаппай тексерулер Шанлыурфа мен Кахраманмараш провинцияларындағы (14–15 сәуір), сондай-ақ 2026 жылғы 22 қыркүйекте Манисада тіркелген мектептердегі оқиғалардан соң күшейтілген.

Ұсталғандардың тағдыры және бұғатталған аккаунттар

Түркия ІІМ мәліметінше, ұсталған 3,8 мыңнан астам адамның құқықтық мәртебесі мынадай:

• 304 адам қамауға алынды;

• 1 163 адамға сот бақылауы белгіленді;

• 2 336 адам түсініктеме бергеннен кейін босатылды;

• Ақпарат жарияланған сәтте тағы 7 адам қамауда болды.

Құқық қорғау органдары заңсыз контент таратқан 1 786 аккаунттың әкімшілері мен пайдаланушыларын анықтаған. Оның ішінде 1 138 аккаунт агрессивті, 571-і арандатушылық, ал 39-ы экстремистік және нәсілшіл материалдар жариялаған. Тағы 38 аккаунт балаларды зорлық-зомбылыққа итермелейтін ойын материалдарын таратумен айналысқан.

(Ведомство адамның ұсталғаны немесе тексерілгені оның кінәсі дәлелденді дегенді білдірмейтінін, нақты баға сот шешімімен берілетінін ескертеді).

Жүздеген Telegram-арна мен 12 мың сілтеме жойылды

Кибероперация барысында Telegram мессенджеріне айрықша назар аударылды. Түркия билігі C31K тобына және мектептерге жасалған шабуылдарды насихаттауға қатысы бар деп танылған 448 арнаға қолжетімділікті бұғаттады.

Жалпы алғанда, контентті бұғаттау немесе жою шаралары 12 141 интернет-мекенжайды қамтыды. Оның 9,3 мыңнан астамы – тікелей агрессивті және арандатушылық сипаттағы материалдар, қалғаны цифрлық ойындар мен солардың жарнамасына қатысты сілтемелер.

Бұл оқиғаның Қазақстан үшін қандай маңызы бар?

Түркиядағы жағдай қауіпсіздік мәселелерінің физикалық ортадан цифрлық кеңістікке қаншалықты жылдам ауысып жатқанын анық көрсетеді. Бұл үрдіс цифрландыруды белсенді жүргізіп жатқан Қазақстан үшін де өте өзекті.

Мемлекеттік қызметтер, қаржылық операциялар мен білім беру саласы онлайн форматқа көшкен сайын, дербес деректердің таралуы, алаяқтық және құқыққа қайшы контент қаупі арта түседі.

Елімізде осы бағытта 2023–2029 жылдарға арналған цифрлық трансформация мен киберқауіпсіздікті дамыту тұжырымдамасы жүзеге асырылуда. Айта кетейік, 2026 жылдың 12 шілдесінен бастап Қазақстанда жаңа Цифрлық кодекс пен «Киберқауіпсіздік туралы» заң күшіне енді. Ендігі кезекте билік ақпараттық қауіпсіздік талаптарын формалды түрде сақтаудан – мемлекеттік органдар мен негізгі салалардың нақты киберорнықтылығын арттыруға көшуді басты назарда ұстап отыр.