Нұртай Әбіқаев қызметінен кетті
Нұртай Әбіқаев 20 жыл басқарған академиясынан кетті: Ұйым жаңа басшысын сайлап, атауын өзгертті, деп хабарлады tiek.kz.
Ұзақ жылдар бойы еліміздің саяси элитасының шыңында болған, ҰҚК бұрынғы төрағасы әрі Сенаттың экс-спикері Нұртай Әбіқаев Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының президенті қызметін босатты. Ол бұл орында 20 жылға жуық уақыт қызмет еткен еді. Бұл кадрлық ауыс-түйіс академияның атауы өзгеруімен тұспа-тұс келіп отыр.
«Ұлттық» мәртебесінен айырылу: Бұл заңды процесс пе?
Академия Төралқасының отырысында ұйымның атауынан «Ұлттық» сөзін алып тастау туралы шешім қабылданды. Бұл қандай да бір саяси шешім емес, нақты құқықтық талап.
2024 жылдың 1 шілдесінде қабылданған «Ғылым және жаңа технологиялық саясат туралы» заңның 11-бабына сәйкес, мемлекеттің қатысы жоқ академияларға «ұлттық» сөзін қолдануға тыйым салынған. Осы заң нормасын орындау мақсатында Төралқа мүшелері жарғыға өзгеріс енгізуді бірауыздан қолдап, ұйымды Әділет органдарында «Қазақстан жаратылыстану ғылымдары академиясы» деп қайта тіркеуге шешім шығарды.
Элитаның ғылымнан кетуі әлде жаңа буынға жол беру ме?
Академия вице-президенті, академик Кәрімбек Құрманәлиевтің мәліметінше, ұйым тізгінін жаңа басшыға тапсыру туралы бастаманы Нұртай Әбіқаевтың өзі көтерген. Ол Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жас ғалымдарды қолдау және оларды ғылымды басқару ісіне араластыру саясатын қолдайтынын жеткізіп, академияны басқаруды жастарға табыстауды ұйғарған.
Төралқа мүшелері Нұртай Әбіқаевтың 20 жылға жуық еңбегін жоғары бағалады. Оның басшылығы кезінде академия мүшелері бірнеше рет (2015, 2017, 2020 және 2025 жылдары) Мемлекеттік сыйлықтың лауреаттары атанған. Ғылымға сіңірген еңбегіне құрмет ретінде ол ұйымның «Құрметті президенті» болып сайланды.
Жаңа басшы кім?
Нұртай Әбіқаевтың ұсынысымен академияның жаңа президенті болып Қаныш Сәтбаев атындағы Ұлттық техникалық зерттеу университетінің ректоры Мейрам Бегентаев сайланды.
Мейрам Мұхаметрақымұлы – ғылым мен білім беру саласында, сондай-ақ мемлекеттік басқару ісінде мол тәжірибесі бар маман. Ол 1974 жылы Павлодар облысында дүниеге келген. Экономика ғылымдарының докторы. Әр жылдары Парламент Мәжілісінің депутаты, Павлодар облысы әкімінің орынбасары және «Торайғыров университетінің» ректоры қызметтерін абыроймен атқарған. 2021 жылдан бері еліміздің жетекші техникалық жоғары оқу орны – Сәтбаев университетін басқарып келеді.
Түйін: Үлкен саясаттан ысырылған тұлғалардың ғылымдағы орнын босатуын тек саяси процесс ретінде ғана емес, заңды әрі уақыт талабына сай ауыс-түйіс деп бағалауға болады. Ғылыми ұйымдардың басына нақты ғылым мен білім саласының практик менеджерлері келуі – отандық ғылымның дамуына жаңа серпін бермек.
