Астанада өткен экологиялық саммит аясында Орталық Азия мемлекеттерінің басшылары маңызды шешім қабылдады. Енді жыл сайын 26 наурызда Халықаралық Арал теңізі, сондай-ақ Әмудария мен Сырдария өзендерінің күні атап өтілетін болды, деп хабарлайды tiek.kz.
Бұл күн жай ғана күнтізбедегі жаңа дата емес, бұл жаһандық экологиялық апаттың зардаптарымен күресудегі аймақтық ынтымақтастықтың жаңа кезеңі. Яғни еліміздегі су ресурстарын сақтау және экологиялық мәселелерге әлем назарын аудару мақсатында жүзеге асырылып отыр.
Саммит барысында Аралды құтқару халықаралық қорының (АҚХҚ) қызметіне қатысты бірнеше стратегиялық құжатқа қол қойылды. Атап айтқанда, құрылтайшы мемлекеттердің басшылары Қазақстан Республикасының аталған қордағы төрағалық ету қорытындыларын бекітіп, ұйымның жаңа Президентін сайлау туралы шешім қабылдады. Бұл қадамдар аймақтық экологиялық ынтымақтастықты нығайтудың жаңа кезеңі ретінде қарастырылуда.
Мерекенің бекітілуімен қатар, тараптар Астана мәлімдемесін қабылдады. Бұл құжатта Орталық Азиядағы трансшекаралық су ресурстарын тиімді пайдалану және Арал өңірінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету бойынша бірлескен басымдықтар айқындалған. 26 наурызды ресми дата ретінде белгілеу туралы шешім де осы мәлімдеме аясындағы маңызды уағдаластықтардың бірі болды.
ХХ ғасырдың ең ірі экологиялық қасіреттерінің біріне айналған Арал теңізінің тартылуы тек бір аймақтың емес, бүкіл әлемнің мәселесі. Бір кездері әлемдегі төртінші ірі тұйық су айдыны болған Аралдың бүгінгі жағдайы көңіл көншітпейді:
Теңіз айдынының 90%-ға жуығы құрғап қалып, 5,4 миллион гектардан астам аумақта Аралқұм шөлі пайда болды. Осының салдарынан жыл сайын көкке 100 миллион тоннадан астам тұзды шаң мен улы заттар көтеріліп, мұздықтардың еруіне алып келіп жатыр.
Халықаралық Арал күнінің мақсаты
Бұл күнді атап өтудің негізгі миссиясы — халықаралық қауымдастықтың назарын Арал өңіріне аудару және нақты іс-қимылдарды үйлестіру:
Экологиялық оңалту: Құрғаған табанға сексеуіл егу және жасыл белдеулер құру арқылы шаңды дауылдарды тоқтату.
Су ресурстарын тиімді басқару: Орталық Азияның трансшекаралық өзендерін үнемді пайдалану бойынша жаңа технологияларды енгізу.
Әлеуметтік қолдау: Өңірдегі халықтың денсаулығын жақсарту және тұрақты жұмыс орындарын ашу.