Қазақстанда кімдер ауқатты саналады: Цифрлық отбасы картасы қалай жұмыс істейді?

Қазақстанда отбасылардың әлеуметтік әл-ауқатын анықтауда тек табыс көлемі ғана емес, баспана, көлік, жер телімі мен несие міндеттемелері де ескеріледі. Бұл мәліметтердің барлығы «Цифрлық отбасы картасы» арқылы сараланып, отбасылар бес санатқа бөлінеді, деп хабарлайды Tiek.kz.

«Цифрлық отбасы картасы» дегеніміз не?

2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап іске қосылған жүйеге бүгінде 20,6 миллион қазақстандық енгізіліп, олар 6,2 миллион отбасыға біріктірілген. Жүйенің басты мақсаты – әлеуметтік қолдауға мұқтаж азаматтарды дәл анықтап, оларға тиісті көмек шараларын уақытылы ұсыну.

Отбасының материалдық жағдайын бағалау үшін 8 негізгі бағыт пен 59 өлшем қарастырылады. Олардың қатарында:

• Табыс деңгейі;

• Тұрғын үй жағдайы және меншіктегі мүлік;

• Автокөлік және жер учаскесі;

• Кәсіпкерлік қызмет;

• Отбасы мүшелерінің жұмыспен қамтылуы;

• Несие бойынша берешектер.

Отбасылар қандай санаттарға бөлінеді?

Цифрлық карта қазақстандық отбасыларды әл-ауқатына қарай мынадай бес санатқа бөледі:

• А санаты: Әл-ауқаты жоғары (ауқатты) отбасылар.

• В санаты: Тұрмысы бақуатты отбасылар.

• С санаты: Жағдайы қанағаттанарлық отбасылар.

• D санаты: Экономикалық тұрғыдан осал отбасылар.

• Е санаты: Экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан осал отбасылар (көмекке мұқтаж).

Кімдер «Ауқатты отбасы» санатына (А санаты) кіреді?

Отбасын «А санатына» енгізу үшін бірқатар нақты көрсеткіштер ескеріледі. Ең басты өлшем – отбасының әр мүшесіне шаққандағы табыс көлемі жеті күнкөріс минимумынан кем болмауы тиіс. Бұл бір адамға шаққанда шамамен 350 мың теңгені құрайды.

Бұдан бөлек, отбасының меншігіндегі жылжымайтын мүлік, тұрғын үй көлемі, коммерциялық нысандар, жеке бизнес пен автокөліктер бағаланады. Дегенмен, бір пәтер немесе бір көліктің болуы отбасын автоматты түрде ауқатты санатқа жатқызбайды. Шешім барлық көрсеткіштердің жиынтығына қарай қабылданады.

Қате ақпарат әлеуметтік санатқа қалай әсер етеді?

Мемлекеттік дерекқорлардағы ескірген немесе қате мәліметтер отбасының әлеуметтік санатына кері әсер етуі мүмкін. Мысалы:

• Сатылып кеткен көліктің немесе жылжымайтын мүліктің әлі де азаматтың атында тұруы;

• Жабылған жеке кәсіпкерліктің (ЖК) ресми түрде тоқтатылмауы.

Мұндай жағдайда жүйе отбасының нақты жағдайын дұрыс көрсетпеуі ықтимал. Сондықтан азаматтарға өздері туралы мәліметтердің дұрыстығын тексеріп отыруға кеңес беріледі. Егер қате ақпарат табылса, оны тиісті мемлекеттік органдар арқылы түзету қажет. Деректер жаңартылғаннан кейін, келесі айлық есептеу кезінде отбасының әлеуметтік санаты автоматты түрде қайта анықталады.