АҚШ авиация билігі Boeing 737 MAX-10 ұшағын сертификаттады: лайнер рұқсатты неге ұзақ күтті?

АҚШ-тың Азаматтық авиация федералды басқармасы (FAA) Boeing 737 MAX-10 моделін пайдалануға ресми сертификат берді. Жаңа қауіпсіздік жүйелерімен және жанармай шығынының төмендігімен ерекшеленетін ұшақ ақыры сериялық өндіріске және әуе компанияларына табыстауға рұқсат алды, деп хабарлайды Tiek.kz.

АҚШ Көлік министрі Шон П. Даффи бұл оқиғаны Америка өндірісінің үлкен жеңісі деп бағалады.

«Қауіпсіздікті мұқият тексеріп, мыңдаған сағаттық сынақ ұшуларынан кейін FAA командасы осы маңызды ұшақты сатуды мақұлдауға дайын. Бұл – еліміздің әлемдік авиациялық держава ретіндегі мәртебесінің айқын көрінісі. Біз ұшуды ойлап таптық, авиатасымалдың ізашары болдық және авиациялық қауіпсіздік пен инновациялар саласында көшбасшылықты жалғастырамыз», — деді министр.

Өз кезегінде FAA әкімшісі Брайан Бедфорд ведомствоның ұшақ дизайны мен қауіпсіздік талаптарын мақұлдағанын, алайда өндіріс кезеңінде Boeing компаниясына ең жоғары стандарттарды талап етуді жалғастыратынын атап өтті.

Сертификаттау процесі неліктен жылдарға созылды?

MAX топтамасындағы ең ірі лайнерді мақұлдау процесі қауіпсіздік стандарттарының түбегейлі қайта қаралуына және соңғы кезеңдердегі техникалық ақауларға байланысты бірнеше жылға кешіктірілді. Негізінде, Boeing бұл модельді нарыққа шығаруды 2020 жылы бастауды жоспарлаған еді.

Кешігудің негізгі себептері:

• Авиациялық қауіпсіздік заңдарының қатаңдатылуы: MAX-тың алдыңғы нұсқаларымен болған қайғылы оқиғалардан кейін қадағалау процесі толықтай өзгерді. MAX-10 — 2020 жылғы «Авиацияны сертификаттау, қауіпсіздік және есептілік туралы заңның» толық талаптары бойынша сертификатталған алғашқы коммерциялық лайнер. Регулятор компанияны барлық жүйелердің қауіпсіздігін қатаң құжаттауға және сыни жағдайларда ұшқыштардың автоматикамен өзара әрекеттесуін егжей-тегжейлі талдауға міндеттеді.

• Бұрын-соңды болмаған ауқымды сынақтар: Жаңа талаптар аясында ұшақ 1000-ға жуық сынақ ұшуын орындап, әуеде 2000 сағаттан астам уақыт өткізді (және тағы 1000 сағат жердегі сынақтарға жұмсалды). Сонымен қатар, шабуыл бұрышы датчиктерінің істен шығуы туралы экипажды хабардар ету жүйесі және кабинада қате ескертулерді (stick-shaker) қолмен өшіруге арналған арнайы қосқыш сияқты жаңа инженерлік шешімдер енгізілді.

• Бағдарламалық жасақтамадағы ақау (2026 жылдың қыркүйегі): Мәреге бір қадам қалғанда, ұшуды басқару жүйесінен табылған бағдарламалық қателікке байланысты сертификаттау шұғыл тоқтатылды. Ақау тік навигация (VNAV) функциясына әсер етіп, қонуды тоқтатқанда немесе екінші айналымға кеткен кезде ұшақты автоматты басқарудың істен шығуына әкелуі мүмкін еді. Регулятор арнайы комиссия бұл ақаудың ұшу қауіпсіздігіне әсерін толық зерттеп бітпейінше, түпкілікті сертификат беруден бас тартқан болатын.