АҚШ пен Иран арасындағы қарулы қақтығысты тоқтату, Иран порттарының блокадасын алу және стратегиялық маңызы бар Ормуз бұғазын қайта ашу жөнінде тарихи уағдаластыққа қол жеткізілді. Бұл ақпаратты Reuters агенттігі таратты.
Келісімнің басты шарттары мен мерзімі
- Ресми қол қою: АҚШ президенті Дональд Трамп өзінің Truth Social желісінде хабарлағандай, құжатқа ресми түрде 19 маусымда Швейцарияда қол қойылады.
- Әскери қимылдарды тоқтату: Пәкістан премьер-министрі Шахбаз Шариф бұл келісімнің барлық майдандағы, соның ішінде Ливандағы соғыс қимылдарын толық тоқтатуды қамтитынын растады.
- Логистиканы қалпына келтіру: Тегеран бірнеше ай бойы жабық тұрған Ормуз бұғазын қайта ашуға міндеттенсе, Вашингтон Иран порттарына қойылған блокаданы толығымен алып тастайды.
Саяси қадамдар: Иран Сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабадидің мәлімдеуінше, алдағы 60 күнде тараптар санкцияларды жеңілдету мен Иранның ядролық бағдарламасын кеңінен талқылауды жоспарлап отыр.
Экономикалық тиімділік пен қаржылық шарттар
Алдын ала деректерге сүйенсек, келісім аясында мынадай маңызды қадамдар жасалады:
- Активтерді қайтару: АҚШ Иранның бұғатталған 25 миллиард долларға жуық қаражатын босатады.
- Ядролық шектеулер: Тегеран ядролық қарудан бас тартып, жоғары байытылған уран қорын шектеу жөніндегі келіссөздерге дайын екенін білдірді.
Нарықтың реакциясы
Сарапшылар бұл тарихи қадам әлемдік энергия тасымалдаушылар нарығын тұрақтандырады деп болжайды. Келісім туралы жаңалық шыға салысымен мұнай бағасы бірден құлдырады:
- Brent маркалы мұнай фьючерстері — 4%-ға арзандады.
- Америкалық WTI мұнайының бағасы — 4,6%-ға төмендеді.
Reuters мәліметінше, қос тарап бұл уақытша уағдаластықты болашақта тұрақты әрі ұзақмерзімді бейбіт келісімге айналдыру үшін жұмысты жалғастырмақ.
