Экспорттық мал шаруашылығын біріктіру қажет

Форум барысында нарықты біріктіру, фермерлерді экспорттық жүйеге тарту және премиум сиыр еті сегментін қалыптастыру мәселелері талқыланды

Форумның бірінші сессиясында ет экспорты тек жеке жоба емес, мемлекеттік саясат, ветеринариялық стандарттар, инвестициялар мен қаржы құралдарын қамтитын толыққанды экожүйе екені айтылды. Сарапшылардың пікірінше, ет өнеркәсібіндегі қосылған құнның 70 пайызы фермадан тыс — кооперация, өңдеу және нарыққа шығу кезеңдерінде қалыптасады

200-ден астам қатысушыны біріктірген Turan қауымдастығы

Форумда Turan қазақстандық мал өсірушілер қауымдастығының басқарма төрағасы Жәнібек Кенжебаев нарықты институционалдық біріктіруге негізделген жаңа модель ұсынды. Оның айтуынша, саланың бытыраңқы құрылымнан басқарылатын экспорттық деңгейге көшуі үшін ауқым мен шоғырландыру қажет

2025 жылдың тамызында құрылған Turan қауымдастығы 200-ден астам нарық қатысушысын біріктіреді. Оның құрамында 115 мың басқа арналған бордақылау қуаттылығы, 30 мың басқа арналған репродукторлар және жылына 72 мың тоннаға дейін ет өңдеу мүмкіндігі бар

Қауымдастық экспортты негізгі драйвер ретінде қарастырады. Басым бағыт — Қытай нарығы. Бұл ел жыл сайын шамамен 3,8 млн тонна сиыр етін импорттайды және әлемдік импорттың шамамен 30 пайызын құрайды

Премиум сегментке көшу

Форумда Қазақстанның шикізат моделінен қосылған құны жоғары премиум сиыр еті брендіне көшу қажеттігі айтылды. Бұл үшін:

• фермадан экспортқа дейінгі толық бақылау жүйесін қалыптастыру;

• халықаралық сапа және сертификаттау стандарттарын (USDA Grading, MSA, EUROP және т.б.) енгізу;

• өнімнің шығу тегін толық қадағалау қажет екені атап өтілді

Сондай-ақ Turan Standard Pool деп аталатын тірі мал нарығын шоғырландыру платформасы таныстырылды. Бұл модель фермерлерге тұрақты өткізу арнасын және 10–15% көлемінде баға үстемесін ұсынса, өңдеушілерге кепілдендірілген сапалы шикізат алуға мүмкіндік береді

11 елден 150 делегат

Бурабайдағы Dala.Camp форумына Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Әзірбайжан, Тәжікстан, АҚШ, Бразилия, Голландия, Франция, БАӘ және Түркиядан 150-ге жуық делегат қатысып жатыр. Форумның басты тақырыбы — «Қазақстанның ет индустриясындағы ірі қара: болашақтың жол картасы»

Сарапшылардың ортақ пікірі бойынша, Қазақстанның экспорттық мал шаруашылығын дамыту нарық қатысушыларының мүддесін үйлестіріп, сыртқы нарықтарға шығудың болжамды әрі ұзақ мерзімді моделін қалыптастырғанда ғана мүмкін болады