Құрылтай депутаты мандатынан қашан айырылуы мүмкін? Комиссия жаңа талаптарды ұсынды

Талқылау барысында депутаттың өкілеттігін тоқтатуға негіз болатын бірқатар жағдайлар нақтыланды. Комиссия мүшесі, Сенат депутаты Нұрлан Бекназаровтың айтуынша, бұл талаптар Құрылтай туралы Конституциялық заң жобасына енгізілуі мүмкін.

Мандаттан айыруға негіз болатын жағдайлар

Ұсынылған нормаға сәйкес, Құрылтай депутаты келесі жағдайларда өкілеттігінен айырылуы ықтимал:

– шетелге қоныс аударып, Қазақстаннан тыс тұрақты тұруды таңдаса;
– сот үкімімен кінәлі деп танылып, шешім заңды күшіне енсе;
– Қазақстан азаматтығынан айырылса;
– партиялық тізім арқылы сайланған депутат өз партиясынан кетсе немесе шығарылса;
– депутатты ұсынған саяси ұйым өз қызметін тоқтатса.

Бұл талаптардың барлығы партиялық жүйе арқылы сайланатын депутаттарға қатысты қарастырылып отыр.

Кім шешім қабылдайды?

Депутаттың мәртебесіне байланысты түпкілікті шешім шығару құқығы бұрынғыдай Орталық сайлау комиссиясында қала береді.

ОСК:

• депутаттық этиканың сақталуын;

• тәртіптік шара қолдануды;

• депутатқа тиіспеушілік мәртебесін алып тастауды;

• мандатты тоқтату мәселесін

қарайтын негізгі орган болып саналады.

Құрылтай қандай орган болады?

Комиссияда ұсынылған өзгерістерге сай, Құрылтай:

• Президенттің бастамасымен Конституцияға өзгерістер енгізе алады;

• конституциялық заңдарды қабылдайды;

• елдегі басты заң шығару институтының рөлін атқарады.

Яғни жаңа құрылым қазіргі Парламенттің орнын басатын негізгі саяси орган ретінде қалыптасады.

Шешімді халық қабылдайды

Комиссия мүшелері атап өткендей, қазіргі талқыланып жатқан барлық норма әзірге түпкілікті бекітілген жоқ.

Қандай өзгерістер Ата заңға енетіні, ал қай ұсыныстар қабылданбайтыны жалпыхалықтық референдум арқылы анықталады.