Қазақстан жоғары білімнен миллиардтаған табыс таба бастады

Соңғы деректерге сәйкес, бір ғана 2024–2025 оқу жылында елімізде білім алған шетел азаматтары экономикаға 30 млрд теңгеден астам қаржы әкелген.

Бұл көрсеткіш жоғары білім саласының енді тек әлеуметтік емес, экономикалық маңызы бар стратегиялық бағытқа айналғанын көрсетеді.

Шетелдік студент — жаңа экспорттық өнім

Ғылым және жоғары білім министрлігінің мәліметінше, Қазақстан алдағы бірнеше жылда шетелдік студенттер санын еселеп арттыруды жоспарлап отыр.

Министрлік бекіткен стратегиялық жоспарға сай:

• 2028–2029 жылдарға қарай
  елімізде 100 мыңға жуық шетелдік студент оқуы тиіс.

Алдын ала есептеулер көрсеткендей, мұндай көлем:

• жоғары оқу орындарына жыл сайын
  1 трлн теңгеге жуық табыс әкелуі мүмкін.

Бұл қаржы университеттердің мемлекеттік бюджетке тәуелділігін азайтып, ғылыми-зерттеу мен инфрақұрылымға тұрақты инвестиция салуға жол ашады.

Ақша тек оқу ақысына ғана түспейді

Мамандардың айтуынша, шетелдік студенттердің экономикалық әсері оқу төлемімен шектелмейді.

Олар:

• баспана жалдайды;

• күнделікті тұтыну қызметтерін пайдаланады;

• көлік, байланыс, медицина саласына қаржы жұмсайды;

• ішкі нарықтағы қызмет көрсету секторын жандандырады.

Сондықтан халықаралық білім беру бүгінде туризм мен логистика секілді табыс әкелетін салаға айналып отыр.

Қазір Қазақстанда қанша шетелдік студент бар?

Ресми дерекке сәйкес:

• 2024–2025 оқу жылында Қазақстанға
  35,2 мың шетелдік студент келген;

• олардың елде тұруы мен оқуына байланысты
  шамамен 30 млрд теңге экономика айналымына түскен.

Бұл көрсеткіш жыл сайын өсіп келеді.

Орталық Азиядағы білім хабына айналу мақсаты

Сарапшылар Қазақстанның негізгі артықшылықтарын атап өтеді:

• оқу құны Еуропа мен Азияға қарағанда төмен;

• дипломдардың халықаралық танылуы артып келеді;

• қауіпсіз орта мен тұрақты саяси ахуал;

• ағылшын тіліндегі бағдарламалардың көбеюі.

Дегенмен, мамандар алдағы кезеңде:

• жатақхана тапшылығын шешу;

• визалық рәсімдерді жеңілдету;

• академиялық сапаны күшейту
  сияқты мәселелерге ерекше назар аудару қажет екенін айтады.

Білім – экономиканың жаңа бағыты

Соңғы жылдары Қазақстан тек мұнай мен шикізатқа емес, интеллектуалдық экспортқа бет бұра бастады. Шетелдік студенттер санының артуы – осы саясаттың нақты нәтижесі.

Алдағы бес жылда жоғары білім беру саласы ел экономикасына жүздеген миллиард емес, триллион теңгемен есептелетін табыс әкелуі мүмкін.